Hobby elektronica informatie: Handige tips voor het besparen van energie

Naar de hoofdpagina

SNEL ZOEKEN NAAR ELEKTRONICA PRODUCTEN

SPOTGOEDKOPE ELEKTRONICA OPRUIMING

Energie, zowel gas als elektriciteit, wordt steeds duurder. Het is dus niet meer dan eigenbelang als u maatregelen treft die zorgen voor energiebesparing in en om uw huis. Op deze pagina laten wij u kennis maken met een aantal handige apparaatjes, waarmee u kunt bezuinigen op uw gas- en elektra-rekening.

Uw oude T12 of T8 TL-buizen vervangen door energiezuinige T5 buizen U heeft vást een paar TL-balken in huis ophangen. Waarschijnlijk zijn dat nog ouderwetse T12 of T8 buizen, die worden ontstoken door een 'traditionele' ontsteking: smoorspoel (ballast) en starter. Tegenwoordig bestaan er moderne, langlevende en energiezuinige T5 buizen, maar die werken volgens een andere technologie (hoogfrequent ontsteking) en passen niet in uw TL-armaturen. Die T5 buizen zijn namelijk niet alleen dunner, maar ook korter. Dat heeft men bewust gedaan om te verhinderen dat u zo'n moderne buis zonder meer in een oud armatuur zet. Met de in figuur 3 voorgestelde drie onderdelen van de Revocon T12/T8 naar T5 ombouwset plaats u zo'n energiezuinige en langlevende T5 buis (16 mm diameter) in één minuutje in uw bestaande TL-armaturen van het type T12 (36 mm diameter) of T8 (26 mm diameter). U schuift de T5 buis in de Revocon 1 en Revocon 2, vervangt de bestaande starter door de Revocon 3 en klaar is kees! Dank zij de moderne elektronica in de Revocon en de eigenschappen van de T5 buis bespaart u 30% tot 60% energie, afhankelijk van het vermogen en de lengte van de buis! De moderne T5 buizen kunnen niet worden gevoed uit de standaard starter plus ballast, maar uit een speciaal EVA, een Elektronisch Voorschakel Apparaat. In de meeste gevallen zijn dit vrij grote apparaten, die u in het armatuur van uw TL-verlichting moet inbouwen. Door gebruik te maken van de modernste subminiatuur elektronica is de fabrikant er in geslaagd dit EVA is te bouwen in één van de twee adapters, in de Revocon 1 om precies te zijn (figuur 4). Een unieke prestatie! Het via de Revocon omschakelen naar T5 heeft een heleboel voordelen. Om er een paar te noemen: langere levensduur, 3 x langer dan T8; constantere lichtopbrengst, na 20.000 uur nog 90% van de initiële waarde; door aansturing met hoogfrequent wisselspanning (32 kHz) geen lichtflikkeringen en geen 50 Hz stroboscoop-effect; energiebesparing van 30% tot 60% door hoge efficiëntie en door minder verlies in de ballast; optimale snelstart (minder dan 2 s), ook bij nadering van de levensduur. Klik hier ... voor meer informatie.

Besparen op batterijen voor uw zaklampen U heeft natuurlijk een paar zaklampen in huis, die allemaal worden gevoed door batterijen. Herkent u dit? Er slaat een zekering door, u heeft dringend licht nodig, u loopt naar de meterkast, u pakt uw zaklamp ... batterijen leeg! U rijdt in het donker, krijgt een lekke band. Geen nood, er ligt een zaklamp in de kofferbak ... lekkende batterijen hebben het inwendige aangevreten! Met de in figuur 5 voorgestelde MagicTorch behoort dit vanaf nu tot het verleden! Een minuut op uw gemak schudden levert u minimaal één uur een krachtige lichtstraal op. Even schudden ... en dan schijnen! De MagicTorch is onmisbaar in uw auto, camper, caravan, huis en bij vakantie en speurtochten. Hoe het werkt? Zie figuur 6 voor de verklaring. In de MagicTorch zit een krachtige permanente magneet (1). De magneet wordt, als u de zaklamp schudt, heen en weer geslingerd in de kern van twee spoelen (2). De in de zaklamp opgesloten lucht zorgt voor soepele demping van de beweging. In de spoelen ontstaat, door de heen-en-weer bewegende magneet, een elektrische spanning. Deze spanning wordt door de ingebouwde elektronica (3) omgezet in een laadspanning voor de kleine accu (4). Deze accu voedt de witte power-LED (5), die zorgt voor een felle lichtbundel. De voordelen van de MagicTorch zijn natuurlijk evident: nooit meer lekkende of lege batterijen in uw zaklamp; milieuvriendelijk, helder wit licht van power-LED; volledig onderhoudsvrij; geen gloeilampje, dus geen gebroken gloeidraad na val; volledig waterdicht; drijft op het water. U moet echter wél met één ding rekening houden. In de MagicTorch zit een zeer krachtige magneet, die een zeer sterk magnetisch veld genereert. Houdt de zaklamp vandaar minimaal een halve meter verwijderd van medische apparatuur zoals pacemakers, beeldbuizen en andere voor magnetische velden gevoelige apparatuur, zoals audiocassettes en videobanden, floppy's en andere magnetische datadragers en creditcards en bankpasjes. Klik hier ... voor meer informatie.

Het vermogen van elektrische kachels regelen Elektrische kachels, die u gebruikt als bijverwarming in kamers zonder CV, hebben meestal twee standen en een AAN/UIT thermostaat. Zo'n thermostaat heeft een vrij grote schakeldrempel (hysteresis), waardoor de temperatuur nogal op en neer gaat. U kunt een elektrische kachel tot 2 kW veel economischer regelen door gebruik te maken van een forse dimmer. De normale dimmers, die u in klussenmarkten kunt kopen, zijn bedoeld voor het regelen van de intensiteit van verlichting tot 500 W en gaat direct stuk als u er zo'n zware belasting mee probeert te regelen. Gelukkig bestaat Kemo Electronic, een Duits bedrijf dat allerlei modules op de markt brengt: zwarte doosjes met een brok interne elektronica, die u met een beetje soldeerwerk kunt omtoveren tot functionerende apparaten. Voor het regelen van verwarmingen tot 2 kW kunt u de Kemo M028 toepassen, zie figuur 16. De M028 module regelt traploos het vermogen dat u aan verwarmingen en zware boormachines toevoert. Het vermogen zonder koelplaat bedraagt 800 W, het vermogen mét koelplaat 2.600 W. TL-balken, kwartslampen, spaarlampen en motoren met aan aanloopcondensator mogen niet worden aangesloten! Het enige dat u nog nodig heeft is dus een forse koelplaat, waarop u de module vastschroeft, en een potentiometertje van 500 k-ohm, waarmee u het vermogen van uw elektrische kachel regelt. Zorg er in ieder geval wél voor dat de ventilatormotor in uw elektrische kachel steeds met de 230 V netspanning verbonden blijft! Het aansluitschema van de M028 is getekend in figuur 17. De twee getekende potentiometers kunt u eventueel vervangen door één potentiometer van 500 k-ohm. Klik hier ... voor meer informatie.

Een schemerschakelaar kan heel wat energie besparen Nogal wat mensen laten, als zij voor langere tijd van huis gaan, een paar lampjes branden. Dan ziet het huis er bewoond uit en gaan inbrekers hopelijk naar de buren. Die lampen branden dan dag en nacht en dat is nergens voor nodig. U kunt veel energie besparen door dergelijke lampen te voeden via een schemerschakelaar. Zo'n schakelaar schakelt de lamp automatisch in als het gaat schemeren en schakelt de lamp uit als het weer licht wordt. Met de in figuur 18 voorgestelde Kemo M013 module kunt u dit heel eenvoudig voor elkaar krijgen. De M013 wordt gevoed uit de 230 V netspanning en heeft een ingebouwd relais met een omschakelcontact dat 3 A bij 230 V kan schakelen. Via dat relais kunt u uiteraard een of meerdere lampen schakelen, zie figuur 19. De inschakeldrempel bedraagt typisch 10 Lux, de uitschakeldrempel typisch 60 Lux. Om te verhinderen dat de lampen gaan knipperen als de M013 even wordt verlicht door bijvoorbeeld autolampen, is een vertraging van ongeveer dertig seconden ingebouwd. De module zélf verbruikt slechts 9,2 W, zodat de besparing bij gebruik van een paar 40 W lampen evident is. Klik hier ... voor meer informatie.

Met een PIR-sensor voorkomt u dat lampen onnodig branden Blijft het licht in uw WC ook uren lang branden omdat uw kinderen vergeten het uit te schakelen? Een zogenaamde PIR-sensor is een ideaal middel om elektriciteit te besparen in kamers of gangen waar een lamp alleen even moet branden als er iemand in de ruimte aanwezig is. Een PIR-sensor reageert op de infrarode straling die een mens uitstraalt en schakelt bijvoorbeeld een relais, waarmee u een lamp kunt bedienen. Een zeer handige PIR-sensor is de PIR-2050 van KlikAanKlikUit. Dit apparaatje, zie figuur 20, is batterijgevoed en u hoeft geen centimeter bedrading aan te leggen. Als de sensor de aanwezigheid van een mens detecteert in de ruimte waar een lamp moet gaan branden, zendt de PIR-2050 via een radioverbinding een signaaltje naar de ontvanger ACM-1000. Deze kleine module, zie figuur 21, monteer u in de inbouw contactdoos in het plafond, boven de lamp. U sluit de netspanning én de lamp op de ACM-1000 aan. Even nog de PIR-2050 en de ACM-1000 op dezelfde zendcode instellen. Klaar is Kees! Als iemand de ruimte betreedt zendt de PIR-2050 zijn signaaltje naar de ACM-1000. De lamp gaat automatisch branden. Na ongeveer vier minuten gaat de lamp automatisch weer uit, tenzij uiteraard er nog steeds iemand aanwezig is. Een ideaal systeem voor besparing op lampen op al die plaatsen waar nogal eens vergeten wordt het licht weer uit te schakelen. Klik hier ... voor meer informatie.

Vervang uw gloeilampen door LED-lampen Een handige tip die u heel veel energie bespaart: vervang uw gloeilampen door LED-lampen van 1,5 W of 4,4 W! Deze lampen zijn verkrijgbaar voor 230 V en 12 V wisselspanningen en met alle gebruikelijke fittingen, zie figuur 22. LED-lampen hebben een heleboel voordelen: - Een LED-lamp van 1,5 W verbruikt op jaarbasis slechts € 1,40 aan stroom. - Levensduur tot 50.000 uur, nooit meer lampen vervangen. - Tril- en schokbestendig. - LED-lampen geven zo goed als geen warmte af, nooit meer doorgebrande armaturen. - Door reflectieconstructie gebundeld, gemakkelijk te richten licht. Een nieuwe ontwikkeling is dat LED-lampen voorzien worden van een speciale rode folie. Deze folie absorbeert de blauwe componenten uit het LED-licht, waardoor de lamp een warm-witte lichtbundel uitstraalt. Deze LED-lampen bevatten 21 (1,5 W) en 42 (4,4 W) witte LED's. Deze LED-lampen kunnen NIET met een gewone dimmer worden gedimd. Klik hier ... voor meer informatie.

Vervang uw gloeilampen door spaarlampen Bij het woord 'spaarlamp' denk u waarschijnlijk nog steeds aan die grote toeters, die twee keer groter zijn dan gloeilampen en niet passen in de helft van uw armaturen. Die tijd is voorbij! Het Chinese bedrijf Megaman brengt een aantal 230 V spaarlampen op de markt, die niet groter zijn dan een normale gloeilamp, zie figuur 23. Spaarlampen hebben een heleboel voordelen: - Een spaarlamp van 11 W geeft even veel licht als een gloeilamp van 60 W. - Levensduur tot 10.000 uur, veel langer dan deze van gloeilampen. - Tril- en schokbestendig. - Spaarlampen geven zo goed als geen warmte af, nooit meer doorgebrande armaturen. - Spaarlampen zijn, net zoals gloeilampen, rondstralers. Op zich al een heleboel redenen om onmiddellijk om te schakelen naar spaarlampen. Er is echter meer! UNIEK: DorS, DIMMEN ZONDER DIMMER! Megaman heeft de unieke DorS-technologie ontwikkeld. U kunt een DorS spaarlamp dimmen zonder dimmer! Door snel achter elkaar de normale lichtschakelaar AAN en UIT te schakelen kunt u het lichtniveau van de DorS-lamp instellen op 100 %, 66 %, 33 % en 5 %. Voor iedere omgeving dus het juiste licht en nog eens extra besparing! Klik hier ... voor meer informatie.

Dimbare spaarlampen besparen nog meer energie Goedkope spaarlampen kunt u niet dimmen met de standaarddimmers, die u al jaren in gebruikt heeft voor het dimmen van uw gloeilampen. Gelukkig brengen steeds meer lampenfabrikanten spaarlampen op de markt, die u met dergelijke goedkope dimmertjes kunt dimmen. Een van deze dimbare spaarlampen is de in figuur 24 voorgestelde DULUX EL DIM 20 W van Osram. U kunt het elektrisch vermogen regelen tussen 20 W en 8 W, hetgeen overeenkomt met een equivalent gloeilampvermogen van 100 W tot 40 W. Uitgedrukt in lichtsterkte komt dit overeen met een regelbereik van 1.230 lumen tot 250 lumen, dus een bereik van 100 % tot 20 % van de maximale lichtsterkte. Aan- en uitschakelen is mogelijk op elk dimniveau. Voor het dimmen van de DULUX EL DIM 20 W kunt u het beste een fase-aansnij dimmer type C gebruiken. Omdat een gewone gloeilampdimmer van het type R ook volgens het principe van fase-aansnijding werkt kan deze ook prima gebruikt worden. De DULUX EL DIM 20 W heeft de volgende specificaties: - Maximaal vermogen 20 W. - Equivalent gloeilamp vermogen 100 W. - Voedingsspanning 220 V tot 240 V, 50 Hz. - Voedingsstroom 159 mA piek. - Standaard E27 fitting. - Gemiddelde levensduur 15.000 uur. - Schakelcycli 500.000 gemiddeld. - Lichtsterkte 1.230 lumen maximaal. - Kleurtemperatuur 2.700 K. - Dimbaar tussen 20 % en 100 % van de maximale lichtsterkte. - Diameter 58 mm. -Lengte 158 mm. Klik hier ... voor meer informatie.

Spaarlamp en LED-lamp gecombineerd Nog meer energie kunt u besparen door gebruik te maken van een zogenaamde 'duo-lamp'. Zo'n lamp bevat een energiezuinige spaarlamp én een nog veel zuiniger LED-lamp. In figuur 25 wordt de DULED 12 W van Osram voorgesteld. Met de DULED 12 W schakelt u snel tussen 12 W spaarlamp overdag en 0,3 W LED-lamp voor de nacht of bij afwezigheid. U schakelt om van zuinig spaarlicht naar extra zuinig LED-licht door de aanwezige wandschakelaar uit en binnen één seconde weer aan te schakelen. Schakel de LED-lamp uit en schakel na vier seconden weer aan. De DULED 12 W gaat nu weer naar de spaarlamp stand. De eigenschappen van deze duo-lamp zijn: - 12 W spaarlamp. - Equivalent gloeilamp vermogen 60 W. - 0,3 W LED-lamp. - Levensduur 6.000 uur. - grote draaifitting E27. - Rechtstreekse vervanging voor 230 V gloeilampen. - Kleurtemperatuur spaarlamp 2.700 K. - Kleurtemperatuur LED-lamp 6.500 K. - Diameter 42 mm. - Lengte 130 mm. Klik hier ... voor meer informatie.

Energie besparen door waterleidingen te ontkalken In nogal wat provincies levert de drinkwatermaatschappij nog steeds water af dat een heleboel kalk bevat. Niet ongezond, maar die kalk slaat neer op de wanden van leidingen en op verwarmingselementen. Daar vormt de kalklaag een isolerende laag, die er voor zorgt dat u langer moet stoken om het water op de gewenste temperatuur te krijgen. Met de Kemo M101 waterontkalker beschermt u uw wasmachine, vaatwasmachine, boiler en koffiezetter tegen kalkaanslag. De werking berust op het inductieve principe. De module wekt een laagfrequent elektromagnetisch veld op in de waterleiding. Dit veld polariseert de in het water zwevende kalkachtige mineralen en zouten. Deze klonteren samen tot vlokken en zetten zich niet meer af op de binnenwand van de leidingen en apparaten. U monteert de M101 ontkalkingsmodule achter de watermeter tegen de wand. De beide kabels worden strak rond de hoofdwaterleidingsbuis gewikkeld op een onderlinge afstand van 20 cm. De laatste windingen worden gefixeerd met tape. U plugt de netstekker voeding in een stopcontact, de module begint onmiddellijk te werken. De rode LED gaat branden als de module voeding ontvangt. De groene LED brandt als de magneetveld generator goed werkt. Klik hier ... voor meer informatie.

De auteur Jos Verstraten (19-10-1947) schrijft al ongeveer veertig jaar over elektronica. Freelance publicist voor de Nederlandse en Duitse elektronica tijdschriften 'Elektuur', 'Radio Bulletin', 'Elektronica ABC', 'Elektronica Hobby', 'Populaire Elektronica', 'Elrad' en 'Populäre Elektronik'. Vanaf 1984 mede-auteur van Nederlandstalige losbladige naslagwerken voor de hobby en professionele elektronicus, namelijk 'Actueel IC Handboek', 'Hobby Elektronica', 'Actuele Microprocessor Techniek', 'Windows op de werkplek', 'Internet & Intranet' en 'Procedures in netwerkomgevingen'. Auteur van de door Uitgeverij Vego uitgegeven boeken 'Groot elektronische sensoren boek', 'Groot operationele versterker boek', 'Hobby Elektronica & Actueel IC-handboek', 'Charming chips' en 'Het op-amp experimenteer boek'. Contact: verkoop@vego.nl

Interessante elektronica links voor de elektronica hobbyist

Klik hier ... Kattenschrikdraad installatie houdt katten in of uit uw tuin
Klik hier ... Boeken voor de elektronicus
Klik hier ... Software voor schema tekenen, print ontwerpen en simulatie
Klik hier ... Goedkope digitale oscilloscopen, via USB aan te sluiten op uw PC
Klik hier ... Goedkope meetapparatuur voor het testen van uw onderdelen
Klik hier ... Draadloze elektronica in uw huis
Klik hier ... Inbraakalarm van Marmitek en KlikAanKlikUit
Klik hier ... Bespaar energie met PowerSafer
Klik hier ... Dataloggers voor spanning, stroom, temperatuur, luchtvochtigheid en koolstofmonoxide
Klik hier ... Educatieve producten voor het basisonderwijs

LEUKE, HANDIGE, NUTTIGE EN GOEDKOPE ELEKTRONICAHOBBY PRODUCTEN

Deze elektronicahobby site is een initiatief van Vego VOF, producten voor de elektronica student, docent en hobbyist Postbus 32.014, 6370 JA Landgraaf (NL) telefoon: 045-533.22.00, fax: 045-533.22.02 e-mail: verkoop@vego.nl, internet: www.vego.nl